#خطاهای_ادراکی
گاهی بیان می شود که انسان در ادراکات خود ممکن است خطا کند؛ مثلاً فرض کنید دست راست شما در آب گرم و دست چپ شما در آب سرد است. بعد از مدتی هر دو دست را در آب ولرم می گذارید. خب در این لحظه دستی که قبلاً در آب گرم بود احساس سرما و دستی که قبلا در آب سرد بود احساس گرما می کند. این به معنای آنست که آبی با یک درجه حرارت را دوگونه مختلف تشخیص می دهیم؛ بنابراین حس خطا کرده است.
اما اگر در همین مثالها دقت کنید حس خطا نکرده است بلکه حس باید در آن شرایط آنگونه حس می کرده است واگر غیر آن بود خطا کرده بود. سلولهای عصبی دست بدلیل آنکه در چنین موقعیتی واقع شده اند باید اینگونه احساس کنند. در واقع این حکم که سلولهای عصبی دست من در هر شرایطی باید آب با این درجه حرارت را یک نحو خاص حس کنند خطا است.
در بحث ادراک شهودی هم خطا رخ نمی دهد بلکه هر کس هر میزان که شهود کرده است به همان میزان حقیقت را دیده است. ممکن است گفته شود پس اختلاف عرفا در چیست؟ جواب اینست که اختلاف در شهود نیست بلکه اختلاف در بیان شهود و حکمی است که بعد از شهود صادر می شود و تطبیقی که داده می شود. این حکم دادن اصلاً ادراک نیست بلکه یک فعل و عمل است؛ بنابراین در ادراک شهودی هم خطا رخ نداده است.
گاهی هم برخی گمان می کنند که خواب ادراکی خطاست و می گویند خوابها تعبیر ندارند و خلاف واقع هستند. اما باید گفت که در مرتبه خیال هم هیچ خطایی رخ نمی دهد و این خواب تجلی حقیقت نفس من است. این خلاف واقع بودن ناشی از اشتباه در تطبیق و در نتیجه اشتباه در حکم است. حتی گاهی خواب های ما واضح اند و ما آینده را در خواب می بینیم و دقیقاً همانگونه که در خواب دیده ایم اتفاق می افتد. در واقع همه خوابها صحیح اند منتهی ما به علت عدم وضوح آنها نمی توانیم بطور صحیح تطبیق دهیم و می گوییم اشتباه است.
بنابراین می توان گفت که هیچ خطایی در ادراک رخ نمی دهد.
گاهی بیان می شود که انسان در ادراکات خود ممکن است خطا کند؛ مثلاً فرض کنید دست راست شما در آب گرم و دست چپ شما در آب سرد است. بعد از مدتی هر دو دست را در آب ولرم می گذارید. خب در این لحظه دستی که قبلاً در آب گرم بود احساس سرما و دستی که قبلا در آب سرد بود احساس گرما می کند. این به معنای آنست که آبی با یک درجه حرارت را دوگونه مختلف تشخیص می دهیم؛ بنابراین حس خطا کرده است.
اما اگر در همین مثالها دقت کنید حس خطا نکرده است بلکه حس باید در آن شرایط آنگونه حس می کرده است واگر غیر آن بود خطا کرده بود. سلولهای عصبی دست بدلیل آنکه در چنین موقعیتی واقع شده اند باید اینگونه احساس کنند. در واقع این حکم که سلولهای عصبی دست من در هر شرایطی باید آب با این درجه حرارت را یک نحو خاص حس کنند خطا است.
در بحث ادراک شهودی هم خطا رخ نمی دهد بلکه هر کس هر میزان که شهود کرده است به همان میزان حقیقت را دیده است. ممکن است گفته شود پس اختلاف عرفا در چیست؟ جواب اینست که اختلاف در شهود نیست بلکه اختلاف در بیان شهود و حکمی است که بعد از شهود صادر می شود و تطبیقی که داده می شود. این حکم دادن اصلاً ادراک نیست بلکه یک فعل و عمل است؛ بنابراین در ادراک شهودی هم خطا رخ نداده است.
گاهی هم برخی گمان می کنند که خواب ادراکی خطاست و می گویند خوابها تعبیر ندارند و خلاف واقع هستند. اما باید گفت که در مرتبه خیال هم هیچ خطایی رخ نمی دهد و این خواب تجلی حقیقت نفس من است. این خلاف واقع بودن ناشی از اشتباه در تطبیق و در نتیجه اشتباه در حکم است. حتی گاهی خواب های ما واضح اند و ما آینده را در خواب می بینیم و دقیقاً همانگونه که در خواب دیده ایم اتفاق می افتد. در واقع همه خوابها صحیح اند منتهی ما به علت عدم وضوح آنها نمی توانیم بطور صحیح تطبیق دهیم و می گوییم اشتباه است.
بنابراین می توان گفت که هیچ خطایی در ادراک رخ نمی دهد.