خودآگاهی چیست و چگونه میتوانیم به آن برسیم؟
خودآگاهی عبارت است از توانایی شناخت و درک نیازها، امیال، نقاط ضعف، عادات و هر جنبهی دیگری که به طرز رفتار یک فرد شکل میدهند. این توانایی در برخی منابع با عنوان خودشناسی و خودکاوی نیز معرفی شده است.
خودآگاهی بخش اعظمی از مباحث درمانی و نیز فلسفی را به خود اختصاص میدهد. خودآگاهی همچنین مبنای جنبشِ خودسنجی (quantified-self movement) است. به اعتقاد پیروان این جنبش، افراد میتوانند با بهرهگیری از فناوری به جمعآوری اطلاعات پیرامون متغیرهای مختلفِ زندگی روزمره بپردازند و کیفیت زندگی خود را از طریق ارزیابی اطلاعات جمعآوریشده بهبود ببخشند.
گوردون مارینو (Gordon Marino)، استاد فلسفهی کالج سِنت اولاف، در مقالهای در نیویورک تایمز مینویسد
شعار سقراط این بود که «خودت را بشناس». بر خلاف تصور بسیاری از فلاسفه، خودشناسی فقط به خودآزمایی عقلانی محدود نمیشود، بلکه مستلزم شناخت احساسات خویشتن است. به تجربه دریافتم فلاسفه بهطورکلی از لحاظ احساسی افراد سازشپذیری نیستند. بسیاری از این افراد با فراز و نشیبهای احساسی بهگونهای مواجه میشوند که گویی این هیجانات چیزی جز موانع عقلانیت نیستند، در حالی که فروید بیش از حکیمان آتن به اهمیت اخلاقی خودپیدایی احساسی توجه دارد. فروید با زبانی که به تراژدینویسان یونانی میماند، اما شعرگونه نیست، یادآور میشود همبستگی با طیف وسیع احساسات امری بس دشوار است.
اساسا هر چه بیشتر به احساسات و اعمالتان دقت کنید، بهتر میتوانید علت اعمال خود را درک کنید. هر چه بیشتر دربارهی عاداتتان بدانید، راحتتر میتوانید خودتان را اصلاح کنید. در بسیاری موارد، این شناخت به کندوکاو چندان پیچیدهای نیاز ندارد. «یادگیری دوحلقهای» (double-loop learning) از جمله روشهای خودآگاهی است که در مقالهای در نیویورک تایمز منتشر شده است:
یادگیری دوحلقهای یک رویکرد شناختیِ نه چندان رایج، اما بسیار تأثیرگذار است که کریس آرگیریس (Chris Argyris)، نظریهپرداز کسبوکار، مطرح کرد. در این روش باید رویکرد خود را از تمامی جهات شامل روشها، تعصبات و نیز پنداشتهایی که عمیقا باورشان داریم، مورد پرسش قرار دهیم. این روش خودآزمایی که به لحاظ روانشناسی جزئینگرانهتر شناخته میشود، مستلزم آن است که باورهای خود را به چالش بکشیم و جرأت پیدا کنیم بر اساس اطلاعات حاصل از این خودآزمایی، حرکتی از خودمان نشان دهیم تا شاید بتوانیم دربارهی زندگی و اهدافمان به طرز متفاوتتری بیندیشیم.
خودآگاهی عبارت است از توانایی شناخت و درک نیازها، امیال، نقاط ضعف، عادات و هر جنبهی دیگری که به طرز رفتار یک فرد شکل میدهند. این توانایی در برخی منابع با عنوان خودشناسی و خودکاوی نیز معرفی شده است.
خودآگاهی بخش اعظمی از مباحث درمانی و نیز فلسفی را به خود اختصاص میدهد. خودآگاهی همچنین مبنای جنبشِ خودسنجی (quantified-self movement) است. به اعتقاد پیروان این جنبش، افراد میتوانند با بهرهگیری از فناوری به جمعآوری اطلاعات پیرامون متغیرهای مختلفِ زندگی روزمره بپردازند و کیفیت زندگی خود را از طریق ارزیابی اطلاعات جمعآوریشده بهبود ببخشند.
گوردون مارینو (Gordon Marino)، استاد فلسفهی کالج سِنت اولاف، در مقالهای در نیویورک تایمز مینویسد
شعار سقراط این بود که «خودت را بشناس». بر خلاف تصور بسیاری از فلاسفه، خودشناسی فقط به خودآزمایی عقلانی محدود نمیشود، بلکه مستلزم شناخت احساسات خویشتن است. به تجربه دریافتم فلاسفه بهطورکلی از لحاظ احساسی افراد سازشپذیری نیستند. بسیاری از این افراد با فراز و نشیبهای احساسی بهگونهای مواجه میشوند که گویی این هیجانات چیزی جز موانع عقلانیت نیستند، در حالی که فروید بیش از حکیمان آتن به اهمیت اخلاقی خودپیدایی احساسی توجه دارد. فروید با زبانی که به تراژدینویسان یونانی میماند، اما شعرگونه نیست، یادآور میشود همبستگی با طیف وسیع احساسات امری بس دشوار است.
اساسا هر چه بیشتر به احساسات و اعمالتان دقت کنید، بهتر میتوانید علت اعمال خود را درک کنید. هر چه بیشتر دربارهی عاداتتان بدانید، راحتتر میتوانید خودتان را اصلاح کنید. در بسیاری موارد، این شناخت به کندوکاو چندان پیچیدهای نیاز ندارد. «یادگیری دوحلقهای» (double-loop learning) از جمله روشهای خودآگاهی است که در مقالهای در نیویورک تایمز منتشر شده است:
یادگیری دوحلقهای یک رویکرد شناختیِ نه چندان رایج، اما بسیار تأثیرگذار است که کریس آرگیریس (Chris Argyris)، نظریهپرداز کسبوکار، مطرح کرد. در این روش باید رویکرد خود را از تمامی جهات شامل روشها، تعصبات و نیز پنداشتهایی که عمیقا باورشان داریم، مورد پرسش قرار دهیم. این روش خودآزمایی که به لحاظ روانشناسی جزئینگرانهتر شناخته میشود، مستلزم آن است که باورهای خود را به چالش بکشیم و جرأت پیدا کنیم بر اساس اطلاعات حاصل از این خودآزمایی، حرکتی از خودمان نشان دهیم تا شاید بتوانیم دربارهی زندگی و اهدافمان به طرز متفاوتتری بیندیشیم.