خراسان رضوی حرم امام رضا (ع) | نگینی بر انگشتری ایران

RAHA_M

کاربر نگاه دانلود
کاربر نگاه دانلود
عضویت
2016/02/04
ارسالی ها
240
امتیاز واکنش
1,770
امتیاز
361
محل سکونت
شیراز
حرم امام رضا (ع)
حرم علی بن موسی الرضا، که با نام مرسوم حرم امام رضا (ع) شناخته می‌شود، دربرگیرنده آرامگاه هشتمین امام شیعیان در شهر مشهد، ایران است. این مجموعه در سال ۱۳۹۲ خورشیدی ۷۰ هکتار مساحت داشته و دارای ۲۶ رواق (بنای سرپوشیده) و ۹ صحن (فضای باز) و ۶ مدخل ورودی به نام بست است.
3058253_934.jpg

علی بن موسی الرضا در ۱۱ ذیقعده سال ۱۴۸ قمری در مدینه متولد شد و در سن ۵۵ سالگی به دست مامون عباسی کشته شد. در ادب فارسی روضه به معنی باغ و گلستان و گلزار است و محل مضجع و در برگیرنده پیکر علی بن موسی‌الرضا را روضه منوره می‌خوانند. این مکان شامل فضایی مربع شکل که مساحت آن ۱۸۹٫۰۳ متر مربع بوده که از این فضا ۱۷٫۱۵ متر مربع آن مساحت ضریح می‌باشد. روضه منوره از طریق چهار صفه بزرگ در چهار جانب به داخل و خارج حرم مرتبط می‌شود.
 
  • پیشنهادات
  • کوثر فیض بخش

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2017/03/08
    ارسالی ها
    1,036
    امتیاز واکنش
    46,628
    امتیاز
    916
    سن
    21
    محل سکونت
    Tehran
    حرم امام رضا
    از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
    (تغییرمسیر از بارگاه امام رضا)
    مختصات:
    17px-WMA_button2b.png
    ۳۶°۱۷′۱۶.۵۹″ شمالی ۵۹°۳۶′۵۶.۴۴″ شرقی

    حرم امام رضا
    250px-Imam_reza_shrine_in_Mashhad_%28Longitudinal_Cropped%29.jpg

    گنبد، ایوان و گلدستهٔ حرم امام رضا از صحن عتیق
    نام حرم امام رضا
    کشور
    23px-Flag_of_Iran.svg.png
    ایران
    استان استان خراسان رضوی
    شهرستان شهرستان مشهد
    اطلاعات اثر
    نام محلی
    حرم مطهر رضوی
    نوع بنا آرامگاه، مزار و زیارتگاه شیعه، مسجد نزد مسلمانان.
    کاربری مسجد و زیارتگاه
    دیرینگی صفوی
    دورهٔ ساخت اثر احتمالاً شاه عباس صفوی و در دورهٔ صفویه
    مالک فعلی اثر آستان قدس رضوی
    اطلاعات ثبتی
    شمارهٔ ثبت
    ۱۴۰
    تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰
    اطلاعات بازدید
    امکان بازدید
    آری
    وبگاه آستان قدس رضوی
    حرمِ امام رضا در مرکز شهر مشهد، استان خراسان رضوی، ایران؛ مدفن علی‌الرضاست که نزد مسلمانان شیعه به‌عنوان «حرم» گرامی داشته می‌شود و مقدس است. از بناهای پیوستهٔ برجستهٔ آن مسجد بالاسر (مدفن امام رضا) (۴۲۵ق/۱۰۳۳ م) و مسجد جامع گوهرشاد (ساختهٔ ۸۲۱ ق/ ۱۴۱۸م) است. حرم امام رضا مجموعه‌ای است با کانونِ آرامگاهِ هشتمین امام شیعیان، علی‌الرضا که دیگر مسجدها، آرامگاه‌ها، رواق‌ها، صحن‌ها، کتابخانه و موزه‌ها را دربرمی‌گیرد. بزرگترین مسجد جهان در اندازه (۲۵۰هزار مترمربع) و دومین مسجد بزرگ جهان در گنجایش (۵۰۰ هزار نفر) شمرده می‌شود.
    کهن‌ترین بخش‌های آن، دیرینگی دهه ۶۱۰ قمری/ دهه ۱۲۳۰م دارد. از دورهٔ تیموریان که بسیاری از بناهای کهن خراسان در طوس،هرات و نیشابور نوسازی گشت، به این مکان نیز روی آورده شد. بسیاری از سازه‌های این حرم شیعه، از صفویان به ویژه شاه طهماسب صفوی به جا مانده‌است.

    علی بن موسی الرضا در ۱۱ ذیقعده سال ۱۴۸ قمری در مدینه متولد شد و در سن ۵۵ سالگی به دست مأمون عباسی کشته شد. در ادب فارسی روضه به معنی باغ و گلستان و گلزار است و محل مضجع و در برگیرنده پیکر علی بن موسی‌الرضا را روضه منوره می‌خوانند. این مکان شامل فضایی مربع شکل که مساحت آن ۱۸۹٫۰۳ متر مربع بوده که از این فضا ۱۷٫۱۵ متر مربع آن مساحت ضریح می‌باشد. روضه منوره از طریق چهار صفه بزرگ در چهار جانب به داخل و خارج حرم مرتبط می‌شود.[۱]



    محتویات
    [ویرایش][/paste:font]
    در مورد تاریخ درگذشت علی بن موسی (رضا) اختلاف نظر وجود دارد. او در روز جمعه یا دوشنبه آخر صفر یا ۱۷ یا ۲۱ ماه مبارک رمضان یا ۱۸ جمادی‌الاولی یا ۲۳ ذیقعده یا آخر همین ماه در سال ۲۰۳ یا ۲۰۶ یا ۲۰۲ قمری درگذشته‌است. شیخ صدوق در عیون اخبارالرضا تاریخ صحیح را ۲۱ ماه رمضان، روز جمعه سال ۲۰۳ هجری می‌داند.[۲][۳] وفات او در طوس و در یکی از روستاهای نوقان به نام سناباد یا سناآباد اتفاق افتاد. او به دست مأمون کشته شد و بدن او را بالای سر هارون الرشید دفن کردند. (پای علی بن موسی بالای سر هارون است)

    بعد از این اتفاق آن محل به نام مشهد الرضا (محل شهادت رضا) نامیده شد. شیعیان شروع به زیارت و بازدید از مدفن او کردند.[۴]

    دعبل خزاعی مجاورت قبرهای علی بن موسی (رضا) و هارون الرشید را در یکی از شعرهای خود توصیف‌کرده‌است. دو بیت از آن شعر بر روی کاشیکاری دیوار در قسمت بالای سر ضریح نوشته‌شده که متن آن چنین است:


    شعری از دعبل خزاعی در حرم
    قبران فی طوس خیر الناس کلهم و قبر شرهم هذا مِنَ العِبَرِ
    ما ینفع الرجس من قرب الزکی و لا علی الزکی بقرب الرجس من ضرر
    ترجمه:

    در طوس دو قبر قراردارد، یکی بهترین مردم و قبر بدترین آنان؛ این است از عبرتهای روزگار
    نه ناپاک از نزدیکی به فرد پاک سودی می‌برد و نه شخص پاک از نزیکی به شخص ناپاک ضرری
    پیشینه بنا[ویرایش]
    مامون پس از درگذشت هارون وی را در بقعهٔ هارونی در باغی که بعدها به باغ حُمید بن قحبطه معروف شد، دفن کرد و برفراز بقعه (مزار)، قبه‌ای (گنبد نیم‌کره‌ای شکل) بنا نهاد که حدود ۱۰ سال بعد علی بن موسی‌الرضا را در بالای سر هارون در آن بنا دفن کردند. به عقیدهٔ بعضی از تاریخ‌نگاران در حوادث خراسان مانند حمله سبکتکین در اواخر قرن چهارم، آسیب شدیدی دید و تخریب شد و در سال ۴۰۰ قمری سلطان محمود غزنوی قبه را بازسازی کرد ولی دیگر مورخان معتقدند که فعالیت‌های عمرانی سلطان محمود غزنوی شامل بازسازی قبه نمی‌شده‌است چون در اثر یورش‌ها بنا تخریب نشده‌بود.[۵]

    قبه مذکور از زمان ساخت (یا بازسازی) تاکنون موجود است و در دوران‌های متفاوت تعمیر جزئی یا تزئین شده‌است.[۵]

    سامانیان[ویرایش]
    به روایت بیهقی، امیر فائق‌الخاصه مشهد، مشهدالرضا، را آبادان کرد.[۵]

    دیالمه[ویرایش]
    در زمان عضدالدوله دیلمی بقعه به سبک آن زمان تعمیر و به پاره‌ای از تزئینات آراسته شد و اطراف کاخ حُمید بن قحطبه خانه‌های مسکونی افزوده شد و توسعه یافت و دژ مستحکمی آن را را محافظت می‌کرد.[۵]

    غزنویان[ویرایش]
    طبق بعضی روایات محمود غزنوی عمارت بقعه (عمارتی که مرقد علی بن موسی‌الرضا و هارون در آن است) را پس از تخریبی که توسط پدرش سبکتکین غزنوی از نو ساخت و بنایی زیبا بنا کرد.[۵][۶]

    تاریخ بیهقی بیان می‌کند: سوری در آن (بقعه) زیادتهای بسیاری فرمود و مناره‌ای کرد و دیهی خرید فاخر و بر آن وقف کرد.[۵]

    ابوالحسن عراقی معروف به دبیر که از رجال و دبیران دربار غزنوی بود در سال ۴۲۵ قمری ضمن مرمت بقعه، اولین بنا را به آن افزود که این بنا به مسجد بالاسر معروف است.

    دوره سلجوقی[ویرایش]
    در سده ششم خورشیدی نخستین گنبد حرم بر فراز قبهٔ موجود،[۵] به فرمان سلطان سنجر سلجوقی و به کوشش وزیر وی، شرف الدین قمی ضمن تعمیر حرم ساخته شد و به گفته برخی از مورخان گنبد به دستور محمد خدابنده (الجایتو) ساخته شده‌است.[۵] جنس آن گنبد از کاشی بود. قبه (گنبد آغازین) همان است که امروزه از داخل حرم دیده می‌شود و سطح مقعّر و مقرنسهای آینه کاری شدهٔ آن پیداست.

    همچنین به نقل از زادالمسافرین، امیر عمادالدوله در سال ۵۱۵ قمری حرم را مرمت نمود و ترکان زمرد دختر خواهرزاده سلطان سنجر، در اوایل سده ششم قمری ازارهٔ حرم را بهترین کاشی که کاشی سنجری معروف است، مزین کرد که تا کنون این کاشی‌ها در حرم موجودند.[۵]

    دوره خوارزمشاهیان[ویرایش]
    در اوایل سده هفتم قمری در دوران محمد خوارزمشاه بار دیگر ازاره‌های حرم با کاشی‌های ممتاز معروف به کاشی سنجر تزئین شد که این کاشی‌ها با تاریخ ۶۱۲ قمری در حرم موجودند و علاوه بر آن دو محراب به حرم افزوده شد که الان این محراب‌ها در موزهٔ حرم موجودند.[۵]

    حمله مغول[ویرایش]
    به گزارش ابن ابی الحدید در شرح نهج‌البلاغه، در سال ۶۱۸ قمری مغول‌ها به طوس حمله کردند و این شهر را غارت کرده و مردم را به قتل رساندند. سپس وارد مشهدالرضا شدند و آنجا را هم خراب کردند. مؤلف تاریخ آستان قدس رضوی از قول ابن ابی الحدید می‌نویسد با وجودی که مغول‌ها مردم مشهد را به قتل رسانیدند، بارگاه رضوی را حداقل تخریب نکردند و احتمالاً به غارت اموال و اثاثیه آن اکتفا کردند. هرچند بعضی منابع از خرابی بارگاه رضوی به دست مغول‌ها سخن گفته‌اند.

    همچنین عطاملک جوینی مؤلف جهانگشا از خرابی حرم به دست مغول‌ها چیزی نگفته‌است. منظومه فضل بن روزبهان خنجی در مهمان نامه بخارا که حمله مغول‌ها را به طوس و مشهد نگاشته، بیان می‌کند که این حرم را خراب نکرده‌اند، زیرا کتیبه‌های سال ۶۱۲ قمری که قبل از این حمله بوده هنوز برجاست.

    در دوره حکومت ایلخانیان فرسودگی‌ها و احیاناً خرابی‌ها و خسارات وارد شده به حرم بازسازی شد.[۷]

    دوره تیموریان[ویرایش]
    در دوران تیموری به دنبال کوشش‌های شاهرخ تیموری در آبادانی مشهد در سده نهم هجری، به همت همسر وی گوهرشادآغا نخستینمسجد جامع شهر مشهد (مسجد گوهرشاد) با نام وی در سمت قبلهٔ حرم که صحن جنوبی را تشکیل می‌دهد به اتمام رسید. بعدها صحن تیموری (عتیق) و اساس ایوانی که امروزه طلایی است توسط امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا به وجود آمد.[۷]

    علاوه بر مسجد گوهرشاد دو رواق دارالحفاظ و دارالسیاده به مجموعه افزوده شد و مدرسه پریزاد، مدرسه دودر و مدرسه بالاسر سابق که در ضلع غربی دارالسیاده بود (و الان جزئی از رواق دارالولایه است) در دوران شاهرخ تیموری ساخته شدند.[۵]

    دوره صفوی[ویرایش]
    در دوره صفوی بر عظمت و شکوه حرم افزودند و مناره نزدیک گنبد که در دوره غزنویان به دستور ابن معتز حاکم نیشابور برپا شده بود به امرشاه تهماسب بازسازی و طلاکاری شد و در سال ۹۳۲ قمری خشت‌های نفیس کاشی روی گنبد را به خشت‌های طلا تبدیل کردند.

    در سال ۹۹۷ قمری یعنی دومین سال سلطنت شاه عباس اول شهر مشهد در محاصره عبدالله خان ازبک قرار گرفت، چون به سوی او تیری شلیک شد غضب کرد و دستور به قتل‌عام مردم مشهد داد به طوری که در صحن حرم خون جاری شد.

    سال بعد عبدالمؤمن خان ازبک با لشکرش به مشهد حمله کرد. جمعی از مردم مشهد و به ویژه سادات، علما، خدام و مدرسان آستان قدس رضوی به حرم پناهنده شدند. در حالی که ایشان به دعا مشغول بودند، عبدالمؤمن خان و دین محمد سلطان به اتفاق عده‌ای از جنگجویان خود وارد صحن شده و پناهندگان را قتل‌عام کردند. چنان خشمگین بودند که شعله خشم و غضب آن‌ها جز به ریختن خون سادات، صلحا و علما خاموش نمی‌شد. آنان زایران را از داخل حرم بیرون می‌کشیدند و با کمال قساوت می‌کشتند. چنان‌که میر محمد حسین مشهور به «میربالای سر» که از سادات متقی مشهد بود و پیوسته در بالای سر علی بن موسی الرضا به تلاوت قرآن مشغول بود را دو نفر از ازبکان در کنار ضریح با شمشیر پاره‌پاره کردند. زنان و کودکان در مسجد گوهرشاد جمع شده بودند و در آنجا ناظر قتل‌عام وحشیانه نزدیکان و خویشان خود بودند. سرانجام عبدالمؤمن دستور داد، قندیل‌های مرصع طلا و نقره و شمعدان‌ها و همچنین میل طلای بالای گنبد و بسیاری از ظرف‌ها و فرش‌ها و کتاب‌های کتابخانه را به غارت بـرده و زنان و کودکان را به اسیری به ماوراءالنهر بفرستند. بعدها عبدالمؤمن خان به سخت‌ترین شکل به دست افراد خود کشته شد.

    در دوران شاه تهماسب صفوی، پس از جمع‌آوری خشت‌های کاشی، گنبدی با روکش طلا بر فراز گنبد پیشین بنا شد. این همان گنبدی است که امروزه در نمای بیرونی وجود دارد.

    در سال ۱۰۰۹ قمری که شاه عباس صفوی از پایتخت آن روز، اصفهان، پیاده به مشهد رفت، مدتی در مشهد ماند و دستور داد که گنبد حرم، بار دیگر با خشت‌هایی از مس و روکش طلایی پوشیده شود و این کار به دست کمال‌الدین محمود یزدی انجام شد. بر پایه آنچه در کتیبه گنبد دیده می‌شود، این کار در سال ۱۰۱۰ قمری آغاز شده و در سال ۱۱۱۶ قمری به پایان رسیده‌است. متن کتیبه گنبد که اثر خوشنویس ایرانی علیرضا عباسی است، و با حروف طلایی بر زمینه فیروزه‌ای به خط ثلث نوشته شده، چنین است:

    بسم الله الرحمن الرحیم من عظائم توفیقات الله سبحانه ان وفق السلطان الاعظم مولی ملوک العرب و العجم صاحب النسب الطاهر النبوی و الحسب الباهر العلوی تراب اقدام خدام هذه الروضة المنورة الملکوتیة مروّج آثار اجداده المعصومین السلطان ابن السلطان ابوالمظفر شاه عباس الموسوی الصفوی بهادرخان. فاستسعد بالمجیء ماشیاّ علی قدمیه من دارالسلطنة اصفهان الی زیارة هذا الحرم الاشرف و قد تشرّف بزینة هذه القبة من خلّص ماله فی سنة الف و عشر و تمّ فی سنة الف و ستةعشر.

    همچنین به فرمان شاه عباس اقدامات و تحولات دیگری نیز در قلمرو حرم صورت گرفت ازجمله توسعه صحن عتیق، احداث ایوان شمالی و اتاق‌ها، غرفه‌ها، سردرها، و ایوانهای شرقی و غربی آن ایجاد رواق توحیدخانه و نیز گنبد الله وردیخان. از آنجایی که شاه عباس به آستانه امام رضا توجه ویژه داشت، دستور داد تا هر کس به زیارت آن جا رفته باشد می‌تواند عنوان «مشهدی» را مانند حاجی و کربلایی بر نام خود بیفزاید و این لقب از آن زمان رواج یافت.[۷]

    در سال ۱۰۸۴ قمری و در زمان شاه سلیمان صفوی، در پی زمین لرزه‌ای، گنبد حرم هم آسیب دید و شماری از خشت‌های طلایی آن از جا کنده شد. وی دستور داد تا گنبد بازسازی شود و کتیبه‌ای بر آن افزوده گردد که این رخداد را حکایت نماید. این کتیبه اکنون به صورت چهار ترنج در اطراف گنبد دیده می‌شود.

    من میامن منن الله سبحانه الذی زین السماء بزینة الکواکب و رصع هذه القباب العلی بدرر الدراری الثواقب ان استسعد السلطان الاعدل الاعظم و الخاقان الاکرم الافخم اشرف ملوک الارض حسبا و نسباً و اکرمهم خلقاً و ادبا مروج مذهب اجداده الائمة المعصومین و محیی مراسم آبائه الطیبین الطاهرین السلطان بن السلطان شاه سلیمان الصفوی الموسوی بهادرخان بتذهیب هذه القبة العرشیة الملکوتیة و تزیینها و تشرّف بتجدیدها و تحسینها اذا تطرق الیه الانکسار و سقطت لبناتها الذهبیة آلتی کانت تشرق کالشمس فی رابعة النهار بسبب حدوث الزلزلة العظیمة فی هذه البلدة الکریمة فی سنة اربع و ثمانین و الف و کان هذه التجدید الجدید فی سنة ثمانین و الف. کتبه محمدرضا امامی.

    دوره نادری[ویرایش]
    ایوان صحن تیموری که در دوره سلطان حسین بایقرا ساخته و توسط شاه عباس اول توسعه یافته بود به‌فرمان نادرشاه طلاکاری گردید.[۷] و دیوار حرم نقاشی‌هایش تجدید شد و گلدستهٔ شمالی صحن انقلاب بر فراز ایوان عباسی که توسط شاه عباس اول توسعه یافته بود، ساخته و طلاکاری شد و ایوان جنوبی صحن عباسی نیز طلاکاری شد.[۵]

    دوره قاجاریه[ویرایش]
    350px-Main_Gate_of_Imam_Riza%2C_Mashhad%2C_Iran-1850s.jpg

    حرم در دهه ۱۲۳۰ خورشیدی
    در عهد فتحعلی شاه قاجار رواق دارالضیافه و سومین ضریح احداث شدند.[۵] بنای صحن آزادی (صحن نو) در سال ۱۲۳۳ به فرمان ناصرالدین شاه ساخته شد و ایوان غربی آن طلاکاری شد.[۵]

    احداث رواق دارالسعاده در محوطه بین صحن آزادی و رواق کنبد حاتم‌خانی در سال ۱۲۵۱ قمری و بنای مدرسه علی‌نقی میرزا (که بعداً به رواق دارالذکر تبدیل شد)، در این دوره انجام شد.[۵]


    دوره جمهوری اسلامی[ویرایش]
    در دوره پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران طرح توسعه این حرم با جدیت دنبال شد و این مجموعه شاهد گسترش فوق‌العاده‌ای بود و در سال ۱۳۵۹ فضای داخلی بنای حرم توسعه و ایستایی گنبد افزایش یافت و درب‌های ورودی به بنای حرم در سمت پیش روی و پایین پای مزار، گشایش یافت.[۵]

    صحن جمهوری اسلامی، جامع رضوی، هدایت، کوثر و رواق امام خمینی در این دوره ساخته شده‌است و مجموع مساحت مجموعه از ۱۲ هکتار که در دوره‌های گذشته ساخته شده‌بودند (تا سال ۱۳۹۲) به ۷۰ هکتار رسید.[۵] این توسعه‌ها توسط مهدی عزیزیان مدیریت و اجرا شده‌است.[۸]

    حوادث[ویرایش]
    220px-054_GONBAD_GOLDASTEH.jpg

    این عکس از ضلع جنوب شرقی در سال ۱۲۹۰ برداشته شده و روز بعد از واقعه توپ بستن گنبد به وسیله ارتش روس‌های تزاری را نشان می‌دهد. آثار تخریب در جای جای گنبد طلا به چشم می‌خورد.
    حرم علی بن موسی الرضا طی چنده سده اخیر در اثر ۴ حادثه دچار تخریبهای جزئی و کلی‌ای گردید.

    1. در اثر یورش عبدالمومن خان ازبک در سال ۹۷۷ طلا کوبی‌ها و زیورآلات گنبد و گلدسته‌های حرم به تاراج رفت که توسط شاه عباس صفوی در بین سال‌های ۱۰۱۰–۱۰۱۶ قمری ترمیم شدند.
    2. در سال ۱۰۸۴ قمری زلزله شدیدی در مشهد رخ داد که سطح خارجی گنبد ترک برداشت و تعدادی از خشت‌های زراندود ریخت که شاه سلیمان صفوی گنبد را تعمیر و تجدید طلا کرد که جریان این طلاکاری توسط محمد رضا امامی خوشنویس در چهار ترنج دور گنبد نوشته شده‌است.
    3. در سال ۱۳۳۰ خورشیدی روس‌ها گنبد را به توپ بستند و نقاطی را در بدنه گنبد به اندازه کله قند سوراخ کردند که هنوز جای تعمیرها از درون گنبد قابل مشاهده است و در سال ۱۳۳۱ خورشیدی نیرالدوله والی خراسان دستور تعمیر آن را داد.
    4. در عاشورای ۱۳۷۳ خورشیدی در یک حمله تروریستی در اثر انفجار بمب در حرم ۲۶ نفر کشته و ۳۰۰ نفر زخمی شدند. خرابی‌های حاصله بر بنا کم بود و فقط بخشی از کاشی‌کاری‌ها و آینه‌کاری‌های قدیمی آسیب دیدند[۹] که بعداً تعمیر شدند و پس از آن تاکنون در قسمت ورودی‌های مجموعه خادم‌هایی برای بازرسی بدنی و وسایل زائرین، خدمت می‌کنند.[۵](برای اطلاعات بیشتر مقالهٔبمب‌گذاری در آرامگاه علی بن موسی را مطالعه کنید)
    بنای حرم[ویرایش]
    بنای حرم قدیمی‌ترین و اولین بنای مجموعه آستان قدس رضوی است که مزار علی بن موسی الرضا در زیر آن قرار دارد.

    مزار[ویرایش]
    220px-Zarih_sevom2.jpg

    عکسی از حرم در سال ۱۳۰۰ قمری که موقعیت ضریح سوم را نسبت به بنا مشخص می‌کند و همان‌طور که در عکس مشاهده می‌کنید ضریح در مرکز بنا واقع نشده‌است و سمت چپ تصویر تنگنایی به وجود آمده‌است که در سال ۱۳۴۴ این تنگنا با تراشیدن دیوارهای اطراف بهبود وسیع‌تر گردید.
    مزار (بقعه) علی بن موسی‌الرضا در بالای سر مزار هارون در زیر گنبد بخش مرکزی و اصلی مجموعه آستان قدس درواقع شده‌است.

    ابن بطوطه در سفرنامهٔ خود (روضات‌الجنات) صندوقی‌هایی که بر روی مزار هارون و علی بن موسی الرضا بوده‌است را شرح داده‌است و تا اوایل سده ۸ قمری صورت قبر (سنگ قبر) هارون موجود بوده و پس از تسخیر شهر طوس و سناباد توسط سربداران صورت قبر هارون به کلی محو شده‌است.

    موقعیت مزار
    در سال ۱۹۳ قمری هارون درگذشت و وی را دقیقاً در زیر قبه در مرکز بنا دفن کردند و پس از ۱۰ سال علی بن موسی‌الرضا را در بخش غربی در بالای سر هارون دفن کردند که مزار وی به صفهٔ غربی نزدیک بود. پس از نصب جعبه و ضریح تنگنایی به عرض ۸۵ سانتی‌متر در بخش غربی بنا به وجود آمد و حرکت زائرین را محدود ساخت. در سال ۱۳۴۴ دیوارهٔ غربی بنا که وزن گنبد بر روی آن قرار داشت و ضخامت حدودی ۳ متر داشت را با نهایت مهارت تراشیدند و ۲ متر از آن را عرصهٔ درونی حرم افزودند که در نهایت تنگنای ذکر که در بالای سر مزار قرار داشت به ۳٫۵ متر رسید و افزون بر آن یک دهانهٔ بزرگ به عرض ۴ متر در دو طرف آن دو گذرگاه کوچک هر یک به عرض ۱٫۷ متر بین بنای حرم و مسجد بالاسر احداث گردید.[۵]

    سنگ مزار[ویرایش]
    • نخستین سنگ مزار مربوط به سده ششم قمری است این سنگ به طول ۴۰ سانتی‌متر و عرض سی سانتی‌متر به قطر ۶ سانتی‌متر از جنس مرمر است.
    • دومین سنگ مزار که هم‌اکنون بر روی مزار موجود در سرداب قرار دارد، از جنس مرمر آهکی سفید رنگ به ابعاد شصت در چهل سانتی‌متر است.
    • سومین سنگ مزار سنگی است از معدن توران پشت یزد به رنگ سبز چمنی به ابعاد ۲٫۲۰ در ۱٫۱۰ به ضخامت یک متر با وزن ۳۶۰۰ کیلوگرم است که بر طبقه همکف موجود است که همزمان با نصب ضریح پنجم در سال ۱۳۷۹ در طبقه همکف در حرم قرار داده شد.[۵]
    صندوق[ویرایش]
    220px-Taviz_jabeh.jpg

    محمد ولیخان اسدی نایب التولیه به همراه تعدادی از رجال سیـاس*ـی و نظامی مشهد در تاریخ ۱۳۱۱ در حال تعویض جعبه چوبی مرقد علی بن موسی الرضا
    صندوق جسمی چوبی بود که جدای از ضریح و سنگ مزار بود و که صندوق‌ها از سده ۶ قمری تا سال ۱۳۷۹ بر روی مزارها قرار داده می‌شدند.

    • نخستین صندوق در سده ششم قمری از جنس چوب توسط انوشیروان زرتشتی از اهالی اصفهان پس از کسب شفا به حرم اهدا شد و بر روی سنگ مزار قرار داده شد و ابن بطوطه در سفرنامه خود (تحفه‌النظّار) این صندوق را با روکش نقره در سال ۷۳۴ قمری مشاهده کرده‌است.
    • شاه عباس صفوی در سال ۱۰۲۲ دومین صندوق از جنس چوب فوفل را به حرم هدیه کرد که به صندوق عباسی معروف بود که سال‌ها در سرداب بر روی مزار بود و در سال ۱۳۱۱ خورشیدی آن را برداشتند و طلاهای روی آن را جلا دادند و زیر نظر عالمان وقت صرف خرید املاکی برای آستان قدس گردید.
    • در سال ۱۳۱۱ خورشیدی صندوقی سنگی از جنس مرمر لیمویی از معدن شاندیز به هزینه حاج حسین حجار باشی زنجانی به جای صندوق دوم قرار داده شد.
    • در سال ۱۳۷۹ به کلی صندوق سوم برداشته شد و به جای آن سنگ مزار یک متری سبز رنگی قرار داده شد.[۵]
    ضریح[ویرایش]
    220px-Dovomin_zarih.jpg

    دومین ضریح حضرت، ضریح فولادی مرصع است که در سال ۱۱۶۰ قمری ساخته شد و واقف آن شاهرخ میرزا (فرزند رضا قلی میرزا) نوه نادرشاه افشار می‌باشد. این ضریح تا سال ۱۳۷۹ خورشیدی در طبقه فوقانی و بر فراز سنگ مزار قرار داشت تا اینکه در سال ۱۳۷۹ خورشیدی همزمان با نصب ضریح پنجم به طبقه تحتانی (داخل سرداب) انتقال یافت.
    220px-Zarihe_sevom.jpg

    ضریح فولادی ساده‌ای به ابعاد ۳*۴ متر و ارتفاع حدود ۲ متر است. این ضریح مربوط به عهد قاجاریه است و در عصر سلطنت فتحعلی شاه قاجار در سال ۱۲۳۸ قمری روی ضریح نگین نشان در حرم جای گرفت. این ضریح مزین به طوق و گوی طلای جواهر نشان است و در طرف پایین پا، در مرصع تقدیمی فتحعلی شاه قاجار نصب شده بود اما پس از مدتی به علت پوسیدگی پایه‌ها و تزلزلی که در ارکان آن به عمل آمده بود، در سال ۱۳۳۸ خورشیدی برچیده شد و به موزه انتقال یافت و به جای آن ضریح چهارم روی ضریح نگین نشان (ضریح دوم) نصب شد.
    در دوره‌های مختلف ضریح‌های متفاوتی بر روی سنگ مزار علی بن موسی‌الرضا قرار داده شد.

    • اولین ضریح:اولین ضریح مربوط به سده دهم قمری از جنس چوب و طلا و نقره بوده‌است که در زمان شاه طهماسب صفوی در سال ۹۵۷ قمری بر روی مزار قرار داده‌اند که در کتیبهٔ دور آن سوره هل اتی به خط ثلث نوشته شده بود.
    • دومین ضریح:پس از فرسوده شدن ضریح نخستین، دومین ضریح از جنس فولاد مرصع معروف به نگین‌نشان در سال ۱۱۶۰ قمری توسطشاهرخ میرزا نوهٔ نادرشاه افشار به حرم هدیه گردید که مزین به یاقوت و زمرد بود و هم‌اکنون در زیر ضریح چهارم در سرداب بر روی مزار قرار دارد.
    • سومین ضریح:در سال ۱۲۳۸ قمری در زمان فتحعلی شاه ضریح فولادی ساده‌ای به ابعاد ۳ در ۴ متر به ارتفاع دو متر بر روی ضریح دوم نصب شد که این ضریح دارای ورقه‌های طلاکوب و طوق‌های طلای جواهر نشان می‌باشد و بر روی آن سوره هل اتی و یس به خط ثلث نوشته شده‌است که در سال ۱۳۳۸ خورشیدی به علت پوسیدگی پایه‌هایش به موزه آستان قدس رضوی انتقال داده شد.
    • چهارمین ضریح:چهارمین ضریح به نام ضریح طلا و نقره معروف به شیر و شکر در سال ۱۳۳۸ خورشیدی به ابعاد ۴ در ۳٫۶ و ارتفاع ۳٫۶ بر روی مزار جایگزین ضریح سوم به نحوی که ضریح دوم را دربر می‌گیرد بر روی مزار قرار داده شد و هم‌اکنون در سرداب بر روی سنگ مزار قرار دارد.
    • پنجمین ضریح:پس از برگزاری مسابقهٔ هنری طرح محمود فرشچیان هنرمند و مینیاتوریست معروف ایرانی، برنده شد و در بین سال‌های ۱۳۷۲–۱۳۷۹ ضریح به وزن ۱۲ تن و ابعاد ۴٫۷۸ در ۳٫۷۳ به ارتفاع ۳٫۹۶ از فولاد و چوب گردو ساخته شد و به مدت ۵۵ روز از ۱۳۷۹/۱۰/۲۱ تا ۱۳۷۹/۱۲/۱۶ عملیات نصب سنگ سبز رنگ و ضریح پنجم در طبقه همکف حرم قرار به طول انجامید. بر روی این ضریح سوره هل اتی و یس با خط ثلث طلا و نقره نوشته شده‌است و در چهار جهت ضریح ۱۴ محراب به نشان چهارده معصوم که همگی به یک محراب بزرگ‌تر که آن نیز به کلمه الله ختم می‌شود، قرار دارد.[۵]
    سرداب[ویرایش]
    در گذشته کف حرم نسبت به سطح زمین اطراف حدود دو متر گودتر بوده‌است و با توجه به بالاتر آمدن کف حرم در طول دوران‌های مختلف این اختلاف شدیدتر شده و باعث شد سردابی به شکل زیرزمین شکل گیرد.[۵]

    مزار (قبر) علی بن موسی الرضا حدود سه متر در زیر ضریح اصلی که در طبقه همکف حرم موجود است، در سرداب واقع شده‌است که سقف سرداب همان کف طبقه همکف حرم است. زمان دقیق به وجود آمدن سرداب مشخص نیست؛ ولی بر اساس شواهد سرداب پس از محو شدن سنگ قبر هارون در سده هشتم قمری به وجود آمده‌است.

    نویسندهٔ کتاب بدر فروزان ذکر می‌کند:

    اصل مرقد شریف در سرداب قرار گرفته‌است ک سقف ان سطح زمین حرم یعنی زیر ضریح را تشکیل می‌دهد… و تردیدی نیست که سرداب در سده‌های پنجم و ششم قمری نبوده‌است.

    در زمان نصب ضریح پنجم ضریح فولادی مرصع فولادی معروف به نگین نشان را -که در ضریح چهارم قرار داشت- به سرداب انتقال دادند؛ به نحوی که اتصالش با ضریح درون حرم برقرار شد.

    در گذشته داخل ضریح دریچه‌ای در سمت پایین پا در کف رو به سرداب وجود داشت.[۵]

    رواق زیر زمینی دارالاجابه
    در سال ۱۳۷۹ در دوره جمهوری اسلامی رواق دارالاجابه به مساحت ۱۹۶۵ مطابق با پلان طبقه همکف حرم در زیر زمین ساخته شد که ورود به سرداب را از طریق هشتی واقع در سمت ضلع شرقی مقدور ساخت و دریچه ذکر شده که در کف حرم بود، بسته شد.

    این رواق ۱٫۶۰ پائین‌تر از سطح مزار واقع شده‌است.[۵]

    سقف[ویرایش]
    سقف حرم در بخش گنبد دو پوسته‌ای است که پوسته زیرین (قبه) که از درون حرم دیده می‌شود قدیمی‌ترین سقف است که به روایتی پیش از خاکسپاری علی بن موسی‌الرضا موجود بوده و در اواخر سده نهم بر روی آن پوست بالایی که گنبد طلایی کنونی است را ساختند.

    ارتفاع سقف حرم تا زیر نقطهٔ مرکزی حدود ۱۹ متر و تا بالای طوق گنبد ۳۱ متر است.[۵]

    گنبد طلا
    گنبد دارای دو پوشش است که در بالای ضریح قرار دارند: پوشش اول گنبد، سقف حرم است که مقعّر و مقرنس بوده و به آن قبّه می‌گویند و پوشش دوم بر فراز آن است که به آن گنبد گفته می‌شود. ارتفاع قبه از کف ۸۰/۱۸متراست. پوشش دوم گنبد طلا که لایه بیرونی را تشکیل می‌دهد و ارتفاع گنبد از کف تا انتهای بلندترین نقطه اوج محدب (راس گنبد) ۲/۳۱ متراست. فضای خالی بین قبه و گنبد ۱۳ متر و دور خارجی گنبد ۱۰/۴۲ متر می‌باشد. ارتفاع گنبد از طوق طلا کاری شده تا نوک گنبد، ۴۰/۱۶ متر و ارتفاع سر طوق گنبد، ۵۰/۳ متر است. بلندی ساقه تا ابتدای آجرهای زراندود، ۷۹/۴ متر است.[۱] در اطراف گنبد دو کتیبه وجود دارد. اوّلی در کمربند دور گنبد و در ارتفاع ۷۴/۶ متری در دو سطر به عرض ۹/۱ متر با حروف طلایی بر روی زمینه لاجوردی به خط ثلث جلی علیرضا عباسی است. در این کتیبه پیاده آمدن شاه عباس صفوی از اصفهان به مشهد و توفیق وی در تزئین گنبد منور و طلا کاری مجدد در سال‌های ۱۰۱۰ه‍.ش تا ۱۰۱۶ ه‍.ش به شرح زیر درج گردیده: «به نام خداوند بخشنده و مهربان از توفیقات بزرگ خدای سبحان این بود که موفق داشت پادشاه بزرگ و آقای پادشاهان عرب و عجم، دارای نسب پاک نبوی و حسب تابناک و روشن علوی، خاک قدم‌های خادمین زائرین این روضه تابان ملکوتی و ترویج دهنده آثار اجداد معصومین، سلطان، زاده سلطان صاحب ظفر، شاه عباس حسینی موسوی صفوی بهادرخان که سعادت و نیکبختی نصیب او شده و با پای پیاده از پایتخت اصفهان به زیارت شریف‌ترین حرم تشرف یافته و نیز برای تزئین و آراستن این گنبد مطهر از دارائی خالص خود شرف اندوزی نمود، در سال هزار و ده شروع و در سال هزار و شانزده به اتمام رسانید» در قسمت وسط این کتیبه به سمت شمال گنبد، مقابل ایوان عباسی در صحن انقلاب اسلامی بر لوحی با زمینه سبز، تاریخ تجدید طلاکاری گنبد پس از پیروزی انقلاب اسلامی نوشته شده‌است. متن کتیبه بدین شرح است: «درآغاز پانزدهمین قرن بعثت نبوی و در آستانه سالروز پیروزی انقلاب عظیم اسلامی ایران به رهبری قائد اعظم امام خمینی تجدید طلاکاری و تعمیرات گنبد مطهر انجام پذیرفت. صفرالمظفر ۱۴۰۰ قمری» کتیبه دیگر در قسمت زیرین کتیبه کمربندی با ۴ ترنج به خط محمدرضا امامی دیده می‌شود. این کتیبه در سال ۱۰۸۶ هـ.ق. در زمان شاه سلیمان صفوی نوشته شده و در این ترنج‌ها به تعمیر، تزیین و طلاکاری مجدد گنبد اشاره شده. یکی از ترنج‌ها به چگونگی تعمیر گنبد، پس از زلزله سال ۱۰۸۶ اختصاص یافته و در سه ترنج دیگر آیاتی از قرآن مجید نوشته شده. مهمترین اتفاقی که برای گنبد روی داده واقعه به توپ بستن گنبد در سال ۱۳۳۰ ه- ق (۱۲۹۱ ش) به وسیله روسها می‌باشد.[۱]

    صحن‌ها و رواق‌ها[ویرایش]
    در حال حاضر، ۹ صحن و ۲۶ رواق در حرم امام رضا وجود دارد.

    صحن‌ها[ویرایش]
    هر صحن، شامل یک فضای باز و محصور است که رواق‌ها و ایوان‌هایی در پیرامون آن وجود دارد. مساحت مجموع صحن‌های حرم، ۲۲۵٬۲۲۳ متر مربع است.[۱۰] بزرگ‌ترین صحن، صحن جامع رضوی به مساحت ۶۰٬۱۸۸ متر مربع است که در جنوب حرم قرار دارد.[۱۱] سایر صحن‌ها به شرح زیر هستند:

    • صحن انقلاب
    • صحن آزادی
    • صحن جمهوری اسلامی
    • صحن قدس
    • صحن مسجد گوهرشاد
    • صحن غدیر
    • صحن کوثر
    • صحن هدایت
    رواق‌ها[ویرایش]
    فضاهای مسقف و محصور در پیرامون حرم، رواق نامیده می‌شوند. اکنون بزرگ‌ترین رواق حرم، رواق امام خمینی به مساحت ۶٬۳۰۰ متر مربع است که قبلاً صحن بوده و عملیات مسقف‌سازی آن از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۵ انجام شده‌است.[۱۲] هم‌چنین رواق‌های دارالولایه، دارالحجه و دارالاجابه از رواق‌های بزرگ حرم امام رضا هستند.[۱۳]

    افراد صاحب نام که در این حرم به خاک سپرده شده‌اند[ویرایش]
    گذشته[ویرایش]
    • هارون الرشید (خلیفه عباسی)
    • شیخ طبرسی (از فقهای شیعه قرن ۶ هجری)
    • الله‌وردی خان (سپهسالار امپراتوری صفوی، حاکم ایالت فارس امپراتوری صفوی، بانی ۳۳ پل اصفهان و مدرسه خان شیراز)
    • شیخ بهایی (دانشمند عصر صفوی)
    • حر عاملی (از فقهای شیعه قرن ۱۱ هجری)
    • شیخ حسنعلی اصفهانی (معروف به نخودکی از علمای سده ۱۳ قمری شیعه)
    • عباس میرزا نایب السطنه (پسر بزرگ و ولیعهد فتحعلی شاه قاجار متوفی ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ قمری)
    معاصر[ویرایش]
    • امیر اسدالله علم (نخست‌وزیر و وزیر دربار و از رجال با نفوذ دورهٔ پهلوی)
    • حاج غلام‌حسین تبریزی(عبدخدایی) (از عالمان شیعه و امام جماعت مسجد گوهرشاد)
    • علامه محمد تقی جعفری
    • سید عبدالله شیرازی (مرجع تقلید)
    • غلامرضا طبسی (خطیب شیعه)
    • ادیب نیشابوری (شاعر)
    • غلامرضا قدسی (شاعر)
    • محمدتقی ادیب نیشابوری (شاعر)
    • سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد (مجتهد و مبارز انقلاب اسلامی ایران)
    • سید عزالدین حسینی زنجانی (مرجع تقلید شیعیان)
    • سید محمدهادی میلانی (مرجع تقلید شیعیان)
    • محمدتقی آملی (فقیه شیعه)
    • سید احمد خسروشاهی (فقیه شیعه)
    • شیخ جعفر مجتهدی (عارف شیعه)
    • مجتبی قزوینی خراسانی (مجتهد شیعه)
    • هاشم قزوینی (مدرس و عالم شیعه)
    • سید رضا کامیاب (نماینده مجلس مشهد)
    • علی‌اکبر نهاوندی (نویسنده و عالم شیعه)
    • علی فلسفی (فقیه و مجتهد شیعه)
    • محمدتقی شریعتی (فعال سیـاس*ـی–مذهبی و پدر دکترعلی شریعتی)
    • عباس واعظ طبسی (تولیت آستان قدس رضوی از سال ۱۳۵۹ خورشیدی تا ۱۳۹۴)
    مجموعه حرم از نگاه شهری[ویرایش]
    مساحت کلی مجموعه ۱۷ هزار مترمربع است که محوطه باز حرم علی بن موسی‌الرضا در حال حاضر با ۵۹۸٫۶۵۷ مترمربع بزرگترین میدان جهان است.
     
    آخرین ویرایش توسط مدیر:

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    با به امید دیدار خورشید تابان ایران، راهی دیار پهناور خراسان می‌شویم.

    تمام دل خوشی مان را جمع کرده ایم، به سوی صاحب سرزمین بهشتی مشهد روانه می‌شویم و قصد بارگاه آسمانی شمس الشموس داریم.

    شوق وصالش لحظه لحظه فزوده می‌شود و درنمی‌یابی چگونه از میان حجم پرتکرار مردم عبور می‌کنی و می‌خواهی که نزدیک و نزدیک تر شوی

    حریم نورانیش به قدری آرامش و مهربانی دارد که مهم نیست در چه صحنی یا رواقی بنشینی و بایستی...

    تنها تویی و دریایی از آرامش بهشتی.

    اهمیتی ندارد از شوق دیدنش با پای پیاده آمدی یا گران ترین مرکب

    وقت داری تا سفره دل بگشایی و از دریای محبتش جرعه جرعه نوش کنی

    حریم باشکوهش به قدری وسیع است تا همه در آغـ*ـوش پر مهرش جای گیرند و از کناری میهمان هوای فرح بخش و معطرش باشند


    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    سالانه ۳۰۰ میلیون نفر عاشق و زائر، از جای جای جهان به قصد زیارت این مجموعه وسیع رهبانی به مشهد می‌روند تا پای به #حرم امام رضا (ع) بگذارند. جالب است بدانید که حرم امام رضا با وسعت ۵۹۸,۶۵۷ متر مربع بزرگترین مسجد جهان از لحاظ وسعت و با گنجایش ۵۰۰,۰۰۰ نفر نیز سومین مسجد بزرگ جهان از لحاظ گنجایش است. در داخل حرم رضوی چندین صحن، مسجد، رواق، موزه و کتابخانه وجود دارد که همگی ویژگی های منحصر بفردی دارند. در طی سال می‌توان شاهد مهم ترین مراسم ها و رویدادهای مذهبی در مجموعه حرم امام رضا بود که با شکوه تمام و خیل عظیم جمعیت برگزار می‌شود.

    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    photo by Mohamad Zaernia
    پیش از هر چیز لازم است با طهارت جسم و جان وارد شوی، آب بر بدن می‌ریزی تا نمادی باشد از زدودن ناپاکی ها و بتوانی به حریم پاک امام شرفیاب شوی.

    عالم و دانشمند بزرگ شیخ بهایی توصیه می‌کند تا جامگانی پاک بر تن کنی و پیش از همه پای راست را به داخل بگذاری.

    در بدو ورود با خضوع و خشوع بایستی و به خواندن اذن ورود مشغول شوی.

    لازم به ذکر است که این توصیه ها تنها از باب استحباب است و نه بیش‌تر.

    پای که به داخل بگذاری این تویی و حریم وسیع و پر رأفت امام رضا (ع).

    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    در زمان تیموریان و به همت شاهرخ تیموری و همسرش گوهرشاد بانو، بناها و مجموعه‌های بسیاری به مجموعه حرم اضافه شد که مهم‌ترین آن‌ها اولین مسجد جامع حرم،#مسجد گوهرشاد بود. علاوه بر این، مدارس پریزاد، دودر و مسجد بالاسر نیز در این زمان ساخته شدند. در زمان صفویان به شکوه و عظمت حرم بسیار افزوده شد به گونه‌ای که جای کاشی‌های نفیس و فیروزه‌ای گنبد با طلا عوض شد و مناره نزدیک گنبد نیز طلاکاری شد. همچنین صحن عتیق یا انقلاب در این دوره ساخته شد و در طی زمان وسعت یافت. در دوره نادری نیز به عظمت این مجموعه افزوده شد، طوری که چند ایوان طلاکاری شده و نقاشی‌های دیواری حرم نیز تجدید شدند.

    در دوره قاجار پس از احداث ضریح سوم، مرمت هایی جزئی نیز صورت گرفت. در دوره پهلوی علاوه بر مرمت‌هایی جزئی، مجموعه‌های اطراف حرم تغییر کابری دادند و به صحن‌های حرم تبدیل شدند. در نهایت پس از انقلاب اسلامی توسعه حرم رضوی مورد توجه ویژه قرار گرفت و در این زمان به طرز وسیعی گسترش یافت. به طوری که وسعت ۱۲ هکتاری حرم به ۷۰ هکتار رسید. صحن‌ها و امکانات ویژه‌ای به مجموعه افزوده شد و به ایستایی گنبد نیز افزودند.

    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    آشنایی با بخش های مختلف حرم امام رضا (ع)
    هم اکنون مجموعه حرم مطهر رضوی یکی از وسیع ترین اماکن مقدس است و سالانه بسیاری قصد زیارت این حرم مطهر را دارند. به همین جهت شناخت بخش‌ها و امکانات مختلف حرم به شما کمک خواهد کرد تا زیارت دلچسب تری را تجربه کنید و به هنگام زیارت، کم تر دچار سردرگمی شوید.

    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    photo by Meysam Dehghani
    ۱- ورودی‌ها
    چهار خیابان اصلی از اطراف به حرم امام رضا می‌رسند که هر کدام ورودی مختص به خود را دارند.

    با ورود از خیابان امام رضا دو ورودی اصلی باب الرضا و باب الجواد را در پیش رو دارید.

    اگر بخواهید از سمت خیابان نواب صفوی وارد حرم شوید از ورودی نواب صفوی وارد خواهید شد.

    انتخاب خیابان طبرسی یعنی از ورودی شیخ طبرسی وارد حرم خواهید شد.

    و اگر خیابان شیرازی مسیر شماست، ورودی شیخ طوسی پیش روی شماست.

    علاوه بر این ها، چهار ورودی در خیابان‌های فرعی اطراف حرم وجود دارد؛ یکی ورودی کوثر است که بین خیابان نواب صفوی و خیابان امام رضا قرار دارد

    و دیگری ورود غدیر است که بین خیابان شیرازی و خیابان خسروی نو قرار دارد.

    دو ورودی شرقی و غربی نیز شما را به درون صحن جامع رضوی هدایت می‌کنند.

    ورودی شرقی بین ورودی غدیر و باب الجواد و ورودی غربی بین ورودی کوثر و باب الرضا قرار دارند.

    در زیر عکسی از ورودی شیخ طوسی می‌بینید:
    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    بست‌های حرم امام رضا (ع)
    حتما تا به حال اصطلاح بست نشستن را شنیده اید، به طور کلی بست‌ها در اماکن مقدس بخشی هستند که مردم از ترس و برای پناه بردن به آنجا می‌رفتند. در واقع با پناه بردن به بست‌ها از هرگونه تعـ*رض و تعقیبی در امان می‌ماندند و از بزرگی یا فرد مقدسی درخواست کمک و دادخواهی می‌کردند.

    بست‌ها در حرم مطهر رضوی بخشی میان صحن‌ها و ورودی حرم اند که به نوعی با ایجاد درنگ و مکثی برای ورود، زائر را برای زیارت آماده می‌کنند. بست‌ها فضایی مستطیل شکل اند که از دو طرف بسته اند که پس از عبور از سر در شما را به صحن هدایت می‌کنند. در حرم امام رضا (ع) ۸ بست وجود دارد که هر کدام اغلب پس از ورودی‌های هم نام خود قرار گرفته اند. نام این بست‌ها از این قرار است:

    ۱- بست امام رضا (ع) ( ورودی باب الرضا )

    ۲- بست امام رضا (ع) ( ورودی باب الجواد )

    ۳- بست شیخ طوسی ( ورودی شیخ طوسی )

    ۴- بست شیخ حرعاملی ( ورودی نواب صفوی )

    ۵- بست شیخ طبرسی ( ورودی طبرسی )

    ۶- بست شیخ بهایی ( بین صحن جامع و مجموعه حرم )

    ۷- بست شرقی صحن جامع رضوی ( ورودی شرقی )

    ۸- بست غربی صحن جامع رضوی ( ورودی غربی )

    جالب است بدانید از آن جا که حرم مطهر امام رضا در طول زمان توسعه یافته است هم اکنون بست‌ قدیمی شیخ بهایی مابین صحن‌های جدید و مجموعه حرم قرار دارد.

    در زیر عکسی از بست شیخ بهایی می‌ بینید:
    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    صحن‌ها
    صحن‌ها یا حیاط ها از عناصر اصلی مساجد و اماکن مقدس اند که نشان از وحدت و هویت اسلامی دارند. چرا که با مشخصات معماری و خاص خود این ویژگی را فراهم می‌کنند که زائران در تمام فصول سال از آن استفاده کنند. صحن‌ها در واقع محل اجتماع و و ارتباطات اند که وسعت آن‌ها نشان از عمومی بودن آن دارد و به طبقه و قشر خاصی تعلق ندارد.

    در کل هفت صحن در حرم مطهر امام رضا قرار دارد که دو صحن انقلاب و آزادی از صحن‌های اصلی و قدیمی حرم اند. قدیمی‌ترین صحن حرم، صحن انقلاب است و به نام صحن عتیق نیز شناخته می‌شود. بعد از آن صحن آزادی است که در زمان فتحعلی شاه ساخته شده و به صحن نو شهرت دارد. صحن جمهوری اسلامی و دیگر صحن‌ها پس از انقلاب و به جهت توسعه حرم ساخته شده اند. در حال حاضر #بزرگ‌ترین صحن حرم امام رضا ، صحن جامع رضوی است که بسیاری از مراسم های حرم در این صحن برگزار می‌شود. اسامی صحن های حرم عبارت اند از:

    صحن جامع رضوی (در نزدیکی خیابان امام رضا)

    صحن جمهوری اسلامی (در نزدیکی خیابان شیرازی)

    صحن آزادی یا صحن نو (در نزدیکی خیابان نواب صفوی)

    صحن انقلاب اسلامی یا صحن عتیق (در نزدیکی خیابان طبرسی) که پنجره فولاد و سقاخانه نیز در این صحن قرار دارند.

    صحن کوثر (در نزدیکی بازار کوثر)

    صحن غدیر (در نزدیکی ورودی غدیر)

    صحن هدایت (بین ورودی نواب صفوی و طبرسی)

    صحن جامع رضوی
    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    رواق‌های حرم امام رضا (ع)
    در واقع به فضاهای بسته اطراف حرم رواق می‌گویند که بناهایی با ارتفاعات مختلف اند. در حرم مطهر رضوی ۲۷ رواق با کارکرد، تزئینات، وسعت و دسترسی‌های متفاوت وجود دارد. به طور مثال برای خواندن خطبه عقد و برگزاری مراسم عقد یا به قول مشهدی ها «عقد بالا سر حضرت» به رواق شیخ طوسی می‌روند و یا آن که بسیاری از مراسم های روزانه حرم در رواق امام خمینی انجام می‌شود. در میان ۲۷ رواق حرم امام رضا (ع)، رواق امام خمینی با وسعت نه هزار متر مربع بزرگ‌ترین و رواق دارالمرحمه نیز جدیدترین رواق است.

    رواق‌های حرم امام رضا عبارت اند از:

    رواق شیخ حرعاملی، رواق شیخ طوسی، رواق دارالکرامه، رواق امام خمینی، رواق دارالرحمه، رواق دارالحجه، رواق دارالهدایه، رواق دارالولایه، رواق دارالحکمه، رواق دارالاجابه، رواق دارالعباده، رواق دارالاخلاص، رواق دارالزهد، رواق شیخ بهائی، رواق دارلذکر، رواق دارالعزه، رواق دارالسرور، رواق دارالسلام، رواق دارالضیافه، رواق دار السعاده، رواق دارالشرف، رواق دارالفیض، رواق دار الشکر، رواق توحیدخانه، رواق گنبد الله وردیخان، رواق دار السیاده و رواق دار الحفاظ است.

    رواق دارلحجه
    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     

    ATENA_A

    کاربر نگاه دانلود
    کاربر نگاه دانلود
    عضویت
    2018/02/17
    ارسالی ها
    23,992
    امتیاز واکنش
    29,350
    امتیاز
    1,104
    [HIDE-THANKS]
    ساجد حرم امام رضا (ع)
    در حرم امام رضا دو مسجد گوهرشاد و مسجد بالاسر وجود دارد که هر دو از ارزش و اهمیت بسیاری برخوردارند.

    مسجد گوهرشاد #قدیمی ترین مسجد جامع مشهد است که در اوایل قرن نهم هجری و به تلاش بانو گوهرشاد، همسر میرزا شاهرخ تیموری بنا نهاده شد. مسجد گوهرشاد نمونه بارز و شاهکاری از هنر ایرانی است که آینه تمام نمای خصوصیات و ویژگی های #معماری ایرانی و اسلامی است. وسعت این مسجد ۲۸۵۵ متر مربع است و در مجموع ۴ ایوان و ۷ شبستان دارد.

    مسجد بالاسر حضرت مسجد مقدسی‌ است که درست در کنار مزار مطهر امام رضا (ع) قرار دارد و در دوران غزنویان ساخته شده است. مسجد بالاسر با ضریح فولادی تنها یک صفه (اتاق) فاصله دارد و نزدیک ترین بنا به بقعه امام رضاست و از قدیم بسیاری در این مکان نماز به جا می‌آورده اند. طول این مسجد ۸ متر و عرض آن ۴.۵ متر است. ازاره‌های این مسجد مرمرین اند و بر بالای آن‌ها کاشی های الوان شش و هشت ضلعی باشکوهی به چشم می‌خورند.

    عکس از مسجد بالاسر را در زیر می‌بینید
    Please, ورود or عضویت to view URLs content!

    [/HIDE-THANKS]
     
    بالا