- عضویت
- 2019/03/07
- ارسالی ها
- 2,669
- امتیاز واکنش
- 15,422
- امتیاز
- 746
- محل سکونت
- یوکوهاما یا هازبین هتل،فرقی نمیکنه:|
نسبت روح و جسم
روح و جسم علیرغم تمام تفاوتها و اختلاف در كیفیتشان (تفاوت از زمین تا آسمان) ارتباط تنگاتنگ، نزدیك و متقابل دارند. حضرت امام خمینی (ره) در این رابـ ـطه میفرمایند: « روح و جسم، با هم وحدت دارند. جسم، ظل روح است، روح باطن جسم است. جسم ظاهر روح است، اینها با هم یك هستند، جدایی از هم ندارند.»(آیین انقلاب اسلامی، ص ۱۹۲) بزرگان دیگر معتقدند كه روح در بدن سیر دارد. شیخ مفید-كه مایه مباهات و افتخار مسلمین است- سیر روح در بدن را به سیر آب در گل و چربی در روغن تشبیه مینماید. برخی بزرگان دیگر نسبت روح به جسم را مانند نسبت گلاب به گل و گرما به آتش دانستهاند.
ابنسینا- كه خدایش رحمت كند- نسبت روح به جسم را مانند نسبت مرغ به آشیانه و یا نسبت كارگر به ابزار میداند. ارتباط روح و جسم را میتوان به ارتباط روشنایی لامپ به اتاق تشبیه نمود، چون یك لامپ، اتاق را روشن میكند، روح هم در جسم همین نقش را دارد. روح به جسم نور، روشنی، انرژی و حیات میبخشد. فراموش نشود كه وقتی یك لامپ، اتاقی را روشن میكند، تمام فضای اتاق نورانی میگردد و نور درهمه جا حضور دارد. در این اتاق نمیتوان برای نور جای خاصی مشخص كرد، هرچند كه در مركزِ قرارگرفتن لامپ، تراكم نور و غلظت آن بیشتر است. روح هم در جسم مانند نوری است كه همه جای جسم را روشن میكند و نمیتوان برای آن جایگاه خاصی مشخص نمود، به گونهای كه در سایر قسمتهای جسم حضور نداشته باشد.
برخی نیز جسم را لباس زمین نوردی روح میدانند، بدین معنی كه همانگونه كه یك فضانورد هنگام رفتن به فضا به لباس فضانوردی نیاز دارد، روح نیز هنگام آمدن به زمین برای آنكه بتواند در عالم ماده و كرهی زمین فعالیت و تجربه نماید، به لباس زمیننوردی (جسم فیزیكی) نیاز دارد.
همانطور كه ذكر شد، روح و جسم ارتباط بسیار نزدیك با هم دارند و بر یكدیگر اثر میگذارند. اثرگذاری روح و جسم بر یكدیگر مورد اتفاق نظر تمام متافیزیسینها و عرفـا بوده و هست و امری اجتناب ناپذیر است. پس انسان نمیتواند هركاری كه خواست با جسم انجام دهد و بگوید كه جسم مادی، موقت و گذرا است، چرا كه هر كاری كه در جسم صورت گیرد، اثرات آن به روح نیز منتقل میشود. حتّی شكل ظاهری جسم نیز، بر روح اثرگذار است. برای مثال فرم و اندازه موی سر و محاسن در آقایان كه به ظاهر جسم مربوط است و یا مصرف سیگار و الكل كه ظاهراً به جسم آسیب میزند و سایر موارد مشابه، بر روح نیز اثر میگذارد. البته این اثرگذاری متقابل است و هر آنچه كه در روح میگذرد هم، بر جسم اثر میگذارد، پس بین روح و جسم ارتباط متقابل و تنگاتنگ وجود دارد.عدهای روح و جسم را كاملاً از هم جدا میدانند و به این بهانه هركاری كه بخواهند بر سر جسم خود میآورند. متأسفانه برخی از این افراد داعیه متافیزیك نیز دارند. وقتی به اینگونه افراد اعتراض میشود، میگویند كه جسم فانی و گذرا است، چه فرقی میكند كه من سیگار بكشم یا نكشم، چه فرقی میكند نوشیدنی بخورم یا نخورم، چه فرقی میكندكه جسم و بدنم كثیف باشد یا تمیز و… . در جواب اینگونه افراد باید گفت كه شما در اشتباه هستید و اشتباه شما نیز از كمی اطلاعات شما سرچشمه میگیرد. با اوصاف مذكور متوجه میشوید كه چرا دین مبین اسلام انجام برخی اعمال كه ظاهراً به جسم مربوط است را حرام دانسته است.
پس بین جسم و روح تعلّقات و روابـط متقابـل زیاد و عمیقـی برقرار میباشد، كه اجتناب از آنها امكانپذیر نمیباشد. ارتباط و پیوند بسیار عمیق این دو بخـش سـبب شده است كه حضرت امام خمینی- او كه روح خدا بود در كـالبد زمان- نسـبت آنها را نسـبت «ظاهریّت و باطنیّت» و «جلوه و متجلّی» بدانند. ایشان میفرمایند: « آثار و خواص و انفعالات هر مرتبه به مرتبهٔ دیگر سرایت میكند، چنانچه اگر مثلاً حاسّهی بصری، چیزی را ادراك كند، از آن اثری در حس بصر برزخی واقع شود به مناسبت آن نشئه، و از آن اثری در بصر قلبی باطنی واقع شود به مناسبت آن نشئه، و همین طور آثار قلبیّه در دو نشئه دیگر ظاهر گردد. »
جناب مولانـا - آن شمسـی كه در پرتـو شـمس در وادی عرفـان اظهر مِنَ شمس شد- در بیان تفاوت جسم و روح میفرمایند:
حد جسمت یك دو گز خود بیش نیست
جان تو تا آسمان جولان كنی است
جان همه نور است و تن رنگ است و بو
رنــگ و بــو بگذار دیگر آن مـگو
پس ملاحظه میفرمایید كه روح و جسم هم قرابتهای فراوان و هم تفاوتهای بسیار باهم دارند، بهگونهای كه گاهی اوقات انسان با مراجعه به منابع و مأخذ ممكن است احساس تضاد بكند. در هر حال چون جسم زمینی و روح آسمانی و تفاوت آنها بهمعنای واقعی از زمین تا آسمان است، لذا با این همه تفاوت بهراحتی نمیتوانند كنار هم قرار گیرند، مگر آنكه چیز سومی بهعنوان حد واسط بین آنها قرار گیرد كه همان روان میباشد. برخی نیز اعتقاد دارند كه روان، حاصل روابط و تأثیرات متقابل جسم و روح است.
حضرت امام صادق علیهالسلام میفرمایند: « ارواح با بدن آمیخته نمیشوند و به آن متكی نیستند، بلكه بدن را در میان گرفته و بر آن احاطه دارند.» (میزان الحكمه، ج ۵ ، ص ۲۱۵۵ )
روح و جسم علیرغم تمام تفاوتها و اختلاف در كیفیتشان (تفاوت از زمین تا آسمان) ارتباط تنگاتنگ، نزدیك و متقابل دارند. حضرت امام خمینی (ره) در این رابـ ـطه میفرمایند: « روح و جسم، با هم وحدت دارند. جسم، ظل روح است، روح باطن جسم است. جسم ظاهر روح است، اینها با هم یك هستند، جدایی از هم ندارند.»(آیین انقلاب اسلامی، ص ۱۹۲) بزرگان دیگر معتقدند كه روح در بدن سیر دارد. شیخ مفید-كه مایه مباهات و افتخار مسلمین است- سیر روح در بدن را به سیر آب در گل و چربی در روغن تشبیه مینماید. برخی بزرگان دیگر نسبت روح به جسم را مانند نسبت گلاب به گل و گرما به آتش دانستهاند.
ابنسینا- كه خدایش رحمت كند- نسبت روح به جسم را مانند نسبت مرغ به آشیانه و یا نسبت كارگر به ابزار میداند. ارتباط روح و جسم را میتوان به ارتباط روشنایی لامپ به اتاق تشبیه نمود، چون یك لامپ، اتاق را روشن میكند، روح هم در جسم همین نقش را دارد. روح به جسم نور، روشنی، انرژی و حیات میبخشد. فراموش نشود كه وقتی یك لامپ، اتاقی را روشن میكند، تمام فضای اتاق نورانی میگردد و نور درهمه جا حضور دارد. در این اتاق نمیتوان برای نور جای خاصی مشخص كرد، هرچند كه در مركزِ قرارگرفتن لامپ، تراكم نور و غلظت آن بیشتر است. روح هم در جسم مانند نوری است كه همه جای جسم را روشن میكند و نمیتوان برای آن جایگاه خاصی مشخص نمود، به گونهای كه در سایر قسمتهای جسم حضور نداشته باشد.
برخی نیز جسم را لباس زمین نوردی روح میدانند، بدین معنی كه همانگونه كه یك فضانورد هنگام رفتن به فضا به لباس فضانوردی نیاز دارد، روح نیز هنگام آمدن به زمین برای آنكه بتواند در عالم ماده و كرهی زمین فعالیت و تجربه نماید، به لباس زمیننوردی (جسم فیزیكی) نیاز دارد.
همانطور كه ذكر شد، روح و جسم ارتباط بسیار نزدیك با هم دارند و بر یكدیگر اثر میگذارند. اثرگذاری روح و جسم بر یكدیگر مورد اتفاق نظر تمام متافیزیسینها و عرفـا بوده و هست و امری اجتناب ناپذیر است. پس انسان نمیتواند هركاری كه خواست با جسم انجام دهد و بگوید كه جسم مادی، موقت و گذرا است، چرا كه هر كاری كه در جسم صورت گیرد، اثرات آن به روح نیز منتقل میشود. حتّی شكل ظاهری جسم نیز، بر روح اثرگذار است. برای مثال فرم و اندازه موی سر و محاسن در آقایان كه به ظاهر جسم مربوط است و یا مصرف سیگار و الكل كه ظاهراً به جسم آسیب میزند و سایر موارد مشابه، بر روح نیز اثر میگذارد. البته این اثرگذاری متقابل است و هر آنچه كه در روح میگذرد هم، بر جسم اثر میگذارد، پس بین روح و جسم ارتباط متقابل و تنگاتنگ وجود دارد.عدهای روح و جسم را كاملاً از هم جدا میدانند و به این بهانه هركاری كه بخواهند بر سر جسم خود میآورند. متأسفانه برخی از این افراد داعیه متافیزیك نیز دارند. وقتی به اینگونه افراد اعتراض میشود، میگویند كه جسم فانی و گذرا است، چه فرقی میكند كه من سیگار بكشم یا نكشم، چه فرقی میكند نوشیدنی بخورم یا نخورم، چه فرقی میكندكه جسم و بدنم كثیف باشد یا تمیز و… . در جواب اینگونه افراد باید گفت كه شما در اشتباه هستید و اشتباه شما نیز از كمی اطلاعات شما سرچشمه میگیرد. با اوصاف مذكور متوجه میشوید كه چرا دین مبین اسلام انجام برخی اعمال كه ظاهراً به جسم مربوط است را حرام دانسته است.
پس بین جسم و روح تعلّقات و روابـط متقابـل زیاد و عمیقـی برقرار میباشد، كه اجتناب از آنها امكانپذیر نمیباشد. ارتباط و پیوند بسیار عمیق این دو بخـش سـبب شده است كه حضرت امام خمینی- او كه روح خدا بود در كـالبد زمان- نسـبت آنها را نسـبت «ظاهریّت و باطنیّت» و «جلوه و متجلّی» بدانند. ایشان میفرمایند: « آثار و خواص و انفعالات هر مرتبه به مرتبهٔ دیگر سرایت میكند، چنانچه اگر مثلاً حاسّهی بصری، چیزی را ادراك كند، از آن اثری در حس بصر برزخی واقع شود به مناسبت آن نشئه، و از آن اثری در بصر قلبی باطنی واقع شود به مناسبت آن نشئه، و همین طور آثار قلبیّه در دو نشئه دیگر ظاهر گردد. »
جناب مولانـا - آن شمسـی كه در پرتـو شـمس در وادی عرفـان اظهر مِنَ شمس شد- در بیان تفاوت جسم و روح میفرمایند:
حد جسمت یك دو گز خود بیش نیست
جان تو تا آسمان جولان كنی است
جان همه نور است و تن رنگ است و بو
رنــگ و بــو بگذار دیگر آن مـگو
پس ملاحظه میفرمایید كه روح و جسم هم قرابتهای فراوان و هم تفاوتهای بسیار باهم دارند، بهگونهای كه گاهی اوقات انسان با مراجعه به منابع و مأخذ ممكن است احساس تضاد بكند. در هر حال چون جسم زمینی و روح آسمانی و تفاوت آنها بهمعنای واقعی از زمین تا آسمان است، لذا با این همه تفاوت بهراحتی نمیتوانند كنار هم قرار گیرند، مگر آنكه چیز سومی بهعنوان حد واسط بین آنها قرار گیرد كه همان روان میباشد. برخی نیز اعتقاد دارند كه روان، حاصل روابط و تأثیرات متقابل جسم و روح است.
حضرت امام صادق علیهالسلام میفرمایند: « ارواح با بدن آمیخته نمیشوند و به آن متكی نیستند، بلكه بدن را در میان گرفته و بر آن احاطه دارند.» (میزان الحكمه، ج ۵ ، ص ۲۱۵۵ )